Zamykasz firmę? To ważny krok, ale nie myśl, że to już koniec formalności z ZUS-em. Wielu przedsiębiorców wpada w pułapkę, myśląc, że składkę zdrowotną za ostatni miesiąc prowadzenia firmy płaci się proporcjonalnie. Błąd! Jeśli zlikwidowałeś działalność, musisz pamiętać o dwóch rzeczach: zapłaceniu pełnej miesięcznej składki za miesiąc likwidacji i zrobieniu rocznego rozliczenia składki zdrowotnej w kolejnym roku. Dopełnienie tych formalności pozwoli Ci spać spokojnie i uniknąć problemów z ZUS-em w przyszłości.
Czy likwidacja działalności w trakcie miesiąca zwalnia z pełnej składki zdrowotnej?
Myślisz, że zamykając działalność w połowie miesiąca, zapłacisz tylko połowę składki zdrowotnej? Niestety, nic z tego. Składkę płacisz za cały miesiąc, bez względu na to, czy firma działała jeden dzień, czy trzydzieści. Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w miesiącu, w którym zamykasz firmę, jest dochód lub przychód z poprzedniego miesiąca. Przykładowo, jeśli zakończyłeś prowadzenie działalności 2 czerwca 2024 roku, to za czerwiec płacisz pełną składkę zdrowotną, a jej podstawą będzie Twój dochód z maja. Ostatnią deklarację ZUS DRA składasz i opłacasz do 20. dnia miesiąca po tym, w którym zamknąłeś działalność. Co ciekawe, inaczej jest ze składkami na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe) – te akurat mogą być naliczane proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy. Składka zdrowotna pozostaje jednak niepodzielna.
Obowiązkowe roczne rozliczenie składki zdrowotnej po zamknięciu firmy
Likwidacja firmy to jedno, ale rozliczenia z ZUS to drugie. Nawet jeśli zwinąłeś interes w styczniu, i tak czeka Cię roczne rozliczenie składki zdrowotnej za cały ten rok. To ostateczne podsumowanie składasz w deklaracji ZUS DRA za kwiecień roku następującego po tym, którego dotyczy rozliczenie. Czyli dokumenty za 2024 rok przekazujesz do ZUS w kwietniu 2025 roku. W formularzu ZUS wypełniasz wtedy tylko część dotyczącą rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Podstawa do obliczeń zależy od tego, jak się opodatkowywałeś. Przy ryczałcie bierzesz pod uwagę cały rok kalendarzowy (styczeń–grudzień). Ale uwaga, przy skali podatkowej i podatku liniowym liczy się tzw. rok składkowy, czyli okres od lutego danego roku do stycznia roku następnego.
Przychód ze sprzedaży majątku firmowego – jak uniknąć podwójnej składki?
A teraz uwaga na pułapkę, w którą łatwo wpaść: sprzedaż majątku firmy, na przykład środków trwałych czy towarów. Jeśli zrobisz to w ostatnim miesiącu działalności, przychód z tej transakcji wpadnie do podstawy naliczenia dodatkowej składki zdrowotnej. Efekt? Zapłacisz podwójnie: raz od bieżącego dochodu i drugi raz od przychodu ze sprzedaży. Jak tego uniknąć? To proste: zaplanuj sprzedaż majątku na miesiąc po formalnym zamknięciu firmy w CEIDG. Pamiętaj też, że ostatnia zapłacona składka zdrowotna może Ci pomóc przy rocznym zeznaniu PIT:
- Podatek liniowy – odliczysz do wysokości rocznego limitu (w 2023 roku było to 10 200 zł).
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – odliczysz 50% zapłaconej składki.
- Skala podatkowa – tutaj, niestety, nie ma możliwości odliczenia składki.
Nadpłata lub niedopłata składki zdrowotnej – co dalej?
Co, jeśli po rocznym rozliczeniu wyjdzie nadpłata albo niedopłata? Jeśli okaże się, że wpłaciłeś za dużo, masz nadpłatę. Żeby odzyskać pieniądze, złóż wniosek o zwrot nadpłaty (RZS-R) przez PUE ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwróci Ci środki na konto najpóźniej do 1 sierpnia, o ile nie masz żadnych zaległości. A jeśli wyszła niedopłata? Musisz dopłacić różnicę w terminie płatności składek za kwiecień, czyli do 20 maja roku, w którym składasz rozliczenie roczne. Aha, jeszcze jedna ważna rzecz: po wyrejestrowaniu z ZUS w związku z likwidacją działalności masz jeszcze przez 30 dni prawo do świadczeń z NFZ, czyli ubezpieczenie zdrowotne wciąż działa.
Finisz z ZUS: Ostatnie kroki po zamknięciu firmy
Jak widzisz, zamknięcie działalności gospodarczej to nie tylko wpis w CEIDG. Trzeba dopilnować ostatnich rozliczeń. Pamiętaj o pełnej składce zdrowotnej za ostatni miesiąc i nie zapomnij o rocznym rozliczeniu w następnym roku. Uważaj na pułapki, takie jak sprzedaż majątku w złym momencie, a na koniec dobrze rozlicz składki w zeznaniu podatkowym. Dzięki temu zamkniesz ten rozdział spokojnie i bez niespodzianek ze strony urzędu.
