Odpowiedź jest prosta: tak, ale na ściśle określonych zasadach. Wszystko rozbija się o limit przychodu, a jego przekroczenie to prosta droga do problemów. Jeśli chcesz podjąć pracę dorywczą, musisz pilnować przepisów, żeby nie stracić świadczenia i statusu w urzędzie pracy. W 2026 roku ta graniczna kwota wynosi 2403 zł brutto miesięcznie.
Jaki jest limit przychodu dla osoby bezrobotnej?
Przepisy mówią jasno: jako osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy możesz uzyskiwać przychody, dopóki nie przekroczysz pewnego progu. Ta zasada wynika wprost z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i mówi, że Twój miesięczny przychód nie może być wyższy niż połowa minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2024 roku płaca minimalna wynosi 4245 zł brutto, więc limit dorabiania to dokładnie 2112,50 zł brutto. Co ważne – limit ten dotyczy każdego przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie chodzi więc tylko o umowę o pracę. Wliczają się tu też zarobki z tytułu umowy zlecenia, umowy o dzieło czy przychody z działalności nierejestrowanej.
Czym grozi przekroczenie dopuszczalnego przychodu?
A co, jeśli zarobisz więcej? Konsekwencje są proste i bolesne. Gdy Twój dochód przebije 2112,50 zł brutto, z miejsca tracisz status osoby bezrobotnej. A to oznacza automatyczną utratę prawa do zasiłku. Ważna sprawa: status tracisz już od pierwszego dnia miesiąca, w którym przekroczyłeś limit. Właśnie dlatego, gdy tylko podejmiesz jakąś pracę zarobkową, musisz od razu zgłosić to w swoim urzędzie pracy. Jeśli spróbujesz zataić ten fakt, nie tylko stracisz świadczenie. Urząd upomni się też o zwrot nienależnie pobranych pieniędzy, i to razem z odsetkami.
Jak obliczana jest wysokość zasiłku i komu przysługuje?
Samo otrzymanie zasiłku zależy od kilku warunków, ale najważniejszy jest staż pracy. Dostaniesz prawo do zasiłku, jeśli w ciągu 18 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy przepracowałeś łącznie 365 dni i zarabiałeś co najmniej pensję minimalną, od której odprowadzano składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Wysokość samego świadczenia zależy od tego, jak długo pracowałeś. Od 1 czerwca 2024 roku, po waloryzacji, kwoty wyglądają tak:
- staż do 5 lat – 1329,60 zł brutto (przez pierwsze 90 dni), a następnie 1044,20 zł brutto,
- staż od 5 do 20 lat – 1662,00 zł brutto (przez pierwsze 90 dni), a następnie 1305,20 zł brutto,
- staż powyżej 20 lat – 1994,40 zł brutto (przez pierwsze 90 dni), a następnie 1566,30 zł brutto.
Te stawki obowiązują do 31 maja 2025 roku, kiedy jest planowana kolejna waloryzacja. Podane wartości to kwoty brutto; odliczana jest od nich jeszcze składka na ubezpieczenie zdrowotne.
Jakie zasady obowiązują przy innych świadczeniach społecznych?
Zasady dorabiania zależą od tego, jakie świadczenie pobierasz. Limit wynoszący połowę minimalnego wynagrodzenia dotyczy tylko zasiłku dla bezrobotnych. Przy innych formach wsparcia reguły gry są zupełnie inne:
- świadczenie 800+ – to świadczenie wychowawcze od 2024 roku nie ma żadnego kryterium dochodowego. W praktyce oznacza to, że dochód rodziców, także ten z pracy dorywczej, w ogóle nie wpływa na prawo do 800+,
- zasiłek rodzinny – tu sprawa wygląda inaczej, bo obowiązuje sztywne kryterium dochodowe. Prawo do zasiłku masz tylko wtedy, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 674 zł netto (lub 764 zł netto, jeśli w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością). Każdy dodatkowy dochód trzeba więc analizować w kontekście tego limitu.
Co warto wiedzieć o przepisach regulujących zasiłek?
Głównym dokumentem, który reguluje te zasady, jest ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. To właśnie tam znajdziesz definicję, według której bezrobotny to ktoś, kto jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia i jednocześnie nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia. Co ciekawe, do tego limitu nie wliczają się przychody od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Utrzymanie statusu osoby bezrobotnej to coś więcej niż tylko prawo do zasiłku. Daje Ci to też dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego i pomocy z urzędu pracy w szukaniu nowego zajęcia. Dlatego każdą decyzję o podjęciu jakiejkolwiek innej pracy zarobkowej musisz dobrze przemyśleć i sprawdzić, czy mieścisz się w limitach.
Klucz do bezpiecznego dorabiania
Możesz dorabiać na zasiłku dla bezrobotnych, ale musisz trzymać się zasad. Najważniejsza z nich: pilnuj, żeby Twój miesięczny przychód brutto nie przekroczył połowy minimalnego wynagrodzenia. Jeśli jesteś zarejestrowany w urzędzie pracy i myślisz o dodatkowym zleceniu, nie zapomnij o zgłoszeniu tego faktu. Tutaj liczy się transparentność. Znajomość przepisów to Twoja polisa ubezpieczeniowa – dzięki niej unikniesz utraty świadczenia i statusu bezrobotnego, które są przecież ogromnym wsparciem, gdy szukasz stabilnego zatrudnienia.
