Jak nie płacić podatku dochodowego przy reinwestycji zysków? Przewodnik po estońskim CIT dla małych firm

Zapewne stale szukasz sposobów na to, jak legalnie płacić niższe podatki i ułatwić sobie formalności w firmie. Ciekawą opcją, która od kilku lat mocno zmienia polski system podatkowy, jest estoński CIT dla małych firm. Tę alternatywną formę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych wprowadzono w 2021 roku i zyskuje ona na popularności także w 2026 roku. Cały mechanizm polega na tym, że odsuwasz w czasie moment zapłaty podatku. Nie płacisz go, dopóki nie nastąpi wypłata zysków na rzecz wspólników. Jeśli więc wypracowany dochód zostawiasz w firmie i przeznaczasz na rozwój, Twoja spółka nie odprowadza zaliczek na podatek. Proste, prawda?

Co to jest estoński CIT i czym różni się od niego klasyczny CIT?

Gdy wybierasz tradycyjny model rozliczeń, czyli klasyczny CIT, co miesiąc lub co kwartał obliczasz dochód i odprowadzasz zaliczki na podatek do urzędu skarbowego. Zupełnie inaczej działa CIT estoński. W tym przypadku przesuwasz moment powstania obowiązku podatkowego na przyszłość. Nie płacisz podatku dochodowego tak długo, jak długo zysk spółki reinwestujesz w rozwój. Dopiero wypłata środków na rzecz wspólnika, na przykład w formie dywidendy, sprawi, że musisz uregulować należność. Dzięki temu jako podatnik zyskujesz stały dostęp do kapitału obrotowego. To znacznie ułatwia bieżące prowadzenie działalności i finansowanie nowych pomysłów, bo nie potrzebujesz kredytów ani pożyczek.

Jakie stawki opodatkowania i jak wygląda podatek od dywidendy?

Kiedy analizujesz wybór estońskiego CIT, przyjrzyj się strukturze obciążeń. Jako podatnik zyskasz bardzo atrakcyjne stawki podatkowe, a ich wysokość zależy od tego, czy posiadasz status małego podatnika:

• W przypadku małego podatnika (czyli takiego, którego przychód ze sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył równowartości 2 000 000 euro) oraz w przypadku podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą, stawka podatku wynosi 10%. W takim wariancie, dzięki niskiej stawce, ostateczny podatek CIT oraz podatek od dywidendy, który płaci wspólnik, wyniesie zaledwie 20%.
• Dla pozostałych spółek stawka opodatkowania w estońskim CIT wynosi 20%. Przekłada się to na łączną stawkę podatku na poziomie 25%. Dla porównania, w klasycznym systemie CIT stawka wynosi 20%, ale po doliczeniu podatku od dywidendy oddasz państwu o wiele więcej.

Tak niskie stawki estońskiego CIT sprawiają, że opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek to obecnie jedna z najlepszych opcji na rozliczanie zysków w Polsce.

Warunki estońskiego CIT – kto i kiedy może skorzystać?

Oczywiście nie każda spółka od razu zacznie korzystać z estońskiego CIT. Z tego rozwiązania może skorzystać podmiot, który spełni konkretne warunki:

• Forma prawna – ten rodzaj CIT mogą stosować wyłącznie podmioty działające jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa oraz spółka komandytowo-akcyjna.
• Struktura właścicielska – wspólnikami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne, a sama spółka nie może posiadać udziałów ani akcji w innych podmiotach prawnych.
• Zatrudnienie – Twoja firma musi zatrudniać na podstawie umowy o pracę co najmniej 3 osoby niebędące udziałowcami przez minimum 300 dni w roku. Alternatywnie możesz ponosić wydatki na wynagrodzenia osób pracujących na innych zasadach w pełnym wymiarze czasu pracy.
• Struktura przychodów – większość przychodów spółki musi pochodzić z działalności operacyjnej. Przychody pasywne, takie jak odsetki czy dywidendy, nie mogą przekroczyć wtedy 50% Twoich całkowitych przychodów.

Jeśli w trakcie stosowania ryczałtu Twoja spółka przestanie spełniać którykolwiek z tych warunków, automatycznie traci prawo do estońskiego CIT.

Przejście na estoński CIT – zgłoszenie i formalności krok po kroku

Twoja decyzja o zmianie systemu podatkowego wymaga dobrego przygotowania od strony formalnej. Możesz przejść na CIT estoński na dwa sposoby. Pierwszy to rozpoczęcie nowego roku podatkowego w tym systemie, na przykład od 1 stycznia. Wtedy składasz zawiadomienie ZAW-RD do właściwego naczelnika urzędu skarbowego do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, od którego chcesz stosować tę formę opodatkowania.

Drugą opcją jest wdrożenie estońskiego CIT w trakcie roku podatkowego. Wtedy zamykasz księgi rachunkowe na ostatni dzień miesiąca przed przejściem, sporządzasz sprawozdanie finansowe i składasz deklarację ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca pierwszego okresu opodatkowania ryczałtem. Kiedy wybierasz opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek, zobowiązujesz się stosować te zasady przez okres kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych pomnożony przez cztery lata. Od drugiego roku podatkowego po prostu kontynuujesz te rozliczenia bez dodatkowych formalności.

Ukryte zyski i korekta wstępna pod lupą fiskusa

Gdy stosujesz przepisy estońskiego CIT, musisz uważać na kilka specyficznych kwestii. Wielkie znaczenie mają tutaj ukryte zyski, czyli wszelkiego rodzaju korzyści przekazywane w ramach transakcji z podmiotami powiązanymi lub bezpośrednio dla wspólników, które urząd skarbowy potraktuje jako wypłatę zysku. W ramach opodatkowania estońskim CIT podatek zapłacisz również za dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Każdy taki wydatek musisz opodatkować na bieżąco. W estońskim CIT podatek płacisz bez względu na to, czy zysk spółki wypłacisz wspólnikom w formie dywidendy. Ponadto przy wejściu w ryczałt musisz sporządzić korektę wstępną. Pozwoli Ci to rozliczyć różnice przejściowe między wynikiem bilansowym a podatkowym z ubiegłych lat, dzięki czemu unikniesz płacenia podatku dwa razy od tego samego przychodu.

Nowy horyzont finansowy dla Twojej spółki

Mniej biurokracji, zaoszczędzony czas, a przede wszystkim możliwość zatrzymania gotówki w firmie na rozwój – to najważniejsze zalety estońskiego CIT. Zmiany w estońskim CIT, które wprowadzono m.in. w 2022 i 2023 roku, sprawiły, że system stał się przejrzysty i dostępny dla wielu małych podatników. Jeśli Twoja spółka szybko się rozwija, planujesz inwestować wypracowany dochód i chcesz unikać comiesięcznego obciążenia zaliczkami na podatek, rozliczanie na zasadach estońskiego CIT będzie dla Ciebie świetną decyzją. Przed wdrożeniem zmian skonsultuj się z doświadczonym doradcą. Pomoże Ci on ocenić, czy Twoja spółka jest w pełni gotowa na to nowe rozwiązanie podatkowe.